[ 268 ] آيهء دوّم : « وَ آتُوا الْيَتامى أَمْوالَهُمْ وَ لا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيثَ بِالطَّيِّبِ ، وَ لا تَأْكُلُوا أَمْوالَهُمْ إِلى أَمْوالِكُمْ إِنَّهُ كانَ حُوباً كَبِيراً » ؛ « 1 » « اموال يتيمان را به خودشان بدهيد ، خبيث را با پاكيزه تبديل نكنيد و اموال آنان را با اموال خودتان ، نخوريد ، چون اين عمل گناه بزرگى است » . آنان كه مأمور به تسليم اموال يتيمان شده‌اند ، بالغان و مكلّفان هستند ، به آن جهت كه در آيهء نخستين گذشت و آنان را « يتيمان » ناميد به عنوان نامگذارى چيزى با نام آنچه كه بود ، چون به كوچكى نزديك بود تا تشويق نمايد به اينكه اموال آنان را در آغاز زمان بلوغ بپردازند . از اين‌رو آنان را مأمور به آزمايش در حال صغيرى مىنمود يا اينكه غير بالغين هستند . پس حكم ، مقيّد به بلوغ و پس از ايناس رشد آنان مىگردد . « وَ لا تَتَبَدَّلُوا » ؛ يعنى : « مستبدل نكنيد » همانند « لا تتعّجلوا » كه به معنى « لا تستعجلوا » آمده است و « الخبيث » يعنى مال حرام و « طيّب » يعنى مال حلال . گفته شده است : مقصود از « طيّب » آن غذايى است كه در بهشت براى كسى آماده شده است كه خود را از خوردن مالى يتيم نگه داشته است و گفته شده است : مقصود از « خبيث » پست و مراد از « طيّب » ، خوب و نيك مىباشد . سدّى گفته است : آنان گوسفند لاغر را به جاى گوسفند فربه و چاق قرار مىدادند و گفته شده است كه اين تبديل است ، نه استبدال ، مگر اينكه روش دوستانه بوده باشد كه از دوست لاغر را بگيرد و به جاى آن ، چاق و فربه را بدهد . « وَ لا تَأْكُلُوا أَمْوالَهُمْ إِلى أَمْوالِكُمْ » اموال آنان را پيوست اموال خودتان نخوريد . « الى » در اينجا به معناى « مع » است و آنچه در اينجا نهى از آن شده است ، آنست كه : اجرت و مزد به آن روش مألوف و معروف نبوده باشد و اينكه در اينجا تعبير به « خوردن » از آن رو است كه شايع‌ترين و رايج‌ترين وجه انتفاع و بهره‌گيرى همان « خوردن » مىباشد كه بدل ما يتحلّل مىگردد . « حوبا كبيرا » يعنى : « گناه بزرگ » . شأن نزول : گفته شده است كه شأن نزول آيه در مورد مردى است كه از برادرزادهء يتيم خود ، مال فراوانى نزدش بود . هنگامى كه يتيم به حدّ بلوغ رسيد ، مال را از او مطالبه

--> ( 1 ) . سورهء نساء ، آيهء 2 .